Wetgeving · Zelfstandigenwet
Zelfstandigentoets: drie opdrachtgevers, voorzieningen en bedrijfsvoering
Door Ed Kamping, oprichter InterimBastion · Bijgewerkt op · Leestijd 3 min
De zelfstandigentoets kijkt naar jou als ondernemer. Volgens de consultatieversie van de Zelfstandigenwet heb je minimaal drie opdrachtgevers in het vorige en het lopende kalenderjaar samen, heb je voorzieningen tegen ondernemersrisico's (minimumbedrag volgt nog) en is je bedrijfsvoering op orde: KvK, btw-nummer, zakelijke rekening, eigen facturatie. Het bewijs daarvan bouw je op door het jaar heen.
Wat de zelfstandigentoets is
De Zelfstandigenwet heeft twee toetsen. De werkrelatietoets kijkt naar één opdracht. De zelfstandigentoets kijkt naar jou als ondernemer: werk je echt voor meerdere klanten en draag je zelf ondernemersrisico?
Voldoe je aan beide toetsen, dan is er volgens het voorstel geen gezag en geen arbeidsovereenkomst. Zie de Zelfstandigenwet uitgelegd.
De drie onderdelen
1. Minimaal drie opdrachtgevers
In het vorige en het lopende kalenderjaar samen heb je minimaal drie opdrachtgevers. Het gaat om twee kalenderjaren, niet om een rollende periode van 24 maanden.
| Situatie | 2027 | 2028 (tot nu toe) | Samen |
|---|---|---|---|
| Voorbeeld A | 2 opdrachtgevers | 1 nieuwe | 3: voldoet |
| Voorbeeld B | 1 opdrachtgever | dezelfde | 1: voldoet niet |
| Voorbeeld C | 3 klanten via één bemiddelaar | – | voorlopig 1 (zie hieronder) |
Bemiddeling. Hoe opdrachten via een bemiddelaar meetellen, staat niet letterlijk in de consultatietekst. InterimBastion rekent voorzichtig en telt bemiddeling voor verschillende klanten voorlopig als één opdrachtgever. Komt er meer duidelijkheid, dan passen we de telling aan.
2. Voorzieningen tegen ondernemersrisico
Je besteedt een minimumbedrag aan bescherming tegen ondernemersrisico's. Voorbeelden uit de toelichting: arbeidsongeschiktheidsverzekering, pensioen, bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering en rechtsbijstand. Het bedrag staat nog niet vast; dat volgt bij algemene maatregel van bestuur.
3. Bedrijfsvoering op orde
Voorbeelden uit de toelichting:
- inschrijving bij de Kamer van Koophandel;
- een btw-identificatienummer;
- een aparte rekening voor zakelijke transacties;
- eigen facturatie en betaaltermijnen.
De precieze voorwaarden volgen in lagere regelgeving.
Waarom je nu al moet bijhouden
De toets kijkt terug. Bij een beoogde ingangsdatum van 1 januari 2028 telt 2027 als vorig jaar mee. Wie in 2027 niet bijhoudt welke opdrachtgevers hij had, welke voorzieningen er liepen en hoe gefactureerd is, moet dat later reconstrueren uit losse mails en bankafschriften.
Het kabinet onderzoekt ook een vrijwillige verklaring van een derde, bijvoorbeeld een accountant of belastingadviseur, die je zou kunnen gebruiken om te laten zien dat je aan de zelfstandigentoets voldoet. Zo'n verklaring heeft volgens de toelichting geen juridisch bindende status. Ook dan heb je je eigen administratie nodig.
Wat je per onderdeel bewaart
| Onderdeel | Wat je vastlegt |
|---|---|
| Opdrachtgevers | Per opdracht: opdrachtgever, eventuele bemiddelaar, start- en einddatum, facturen |
| Voorzieningen | Polissen en premiebetalingen per jaar |
| Bedrijfsvoering | KvK-uittreksel, btw-nummer, zakelijke rekening, je eigen facturen met betaaltermijn |
Meer hierover in het bewijsdossier voor zzp'ers.
Hoe InterimBastion hierbij helpt
In InterimBastion boek je je uren per opdracht. De app telt daaruit je opdrachtgevers per kalenderjaar, laat zien hoe bemiddeling meetelt en houdt je voorzieningen en basiskenmerken bij. De volledige scan doe je in een gratis account.
Veelgestelde vragen
Telt een opdrachtgever uit het vorige jaar mee?
Ja. Volgens de consultatieversie tellen het vorige en het lopende kalenderjaar samen. Twee opdrachtgevers in 2027 en een nieuwe in 2028 zijn samen drie.
Ik werk via een bemiddelaar. Hoeveel opdrachtgevers zijn dat?
Dat staat niet letterlijk in de consultatieversie. InterimBastion rekent voorzichtig: bemiddeling voor verschillende klanten telt voorlopig als één opdrachtgever. Komt er meer duidelijkheid in het wetsvoorstel, dan passen we dat aan.
Hoeveel moet ik aan voorzieningen uitgeven?
Dat bedrag staat nog niet vast. Het volgt bij algemene maatregel van bestuur. Leg wel nu al vast welke voorzieningen je hebt, zoals een arbeidsongeschiktheidsverzekering, pensioenopbouw, een aansprakelijkheidsverzekering of rechtsbijstand.
Wat als ik maar één grote opdrachtgever heb?
Dan voldoe je volgens de consultatieversie niet aan de zelfstandigentoets. Dat maakt je niet automatisch werknemer: je werkrelatie wordt dan beoordeeld zoals nu, op alle omstandigheden. Wel is het verstandig om voor 2027 te kijken of je opdrachtgevers kunt spreiden.
Bronnen
- Internetconsultatie Zelfstandigenwet (1 t/m 29 oktober 2026)
- Taxence: Internetconsultatie nieuwe Zelfstandigenwet
Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch of fiscaal advies op maat. Wetgeving in voorbereiding kan nog veranderen; we werken dit artikel bij zodra er iets verandert.